1-fase of 3-fase laden: wat is nu eigenlijk het verschil? Wie een laadpaal kiest, ziet vermogens van 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW of zelfs 22 kW. Maar meer vermogen betekent niet automatisch dat je wagen altijd sneller zal laden.
Het maximale laadvermogen wordt bepaald door een combinatie van je elektrische aansluiting, de laadpaal én de ingebouwde AC-lader van je wagen. En wanneer je met zonnepanelen laadt, kan minder vermogen op één fase soms net interessanter zijn dan laden op drie fasen.
Daarom kan de SNIGG SMART automatisch schakelen tussen 1- en 3-fase laden en het laadvermogen afstemmen op de beschikbare energie.
Wat betekent 1-fase laden?
Bij 1-fase laden gebruikt de elektrische wagen één fase van de elektrische installatie.
Bij een spanning van ongeveer 230 volt komt dat bijvoorbeeld neer op:
16 A × 230 V ≈ 3,7 kW
of bij 32 ampère:
32 A × 230 V ≈ 7,4 kW
Een laadpunt op één fase kan dus, afhankelijk van de installatie en de wagen, verschillende laadvermogens leveren.
Voor wie voornamelijk ’s nachts laadt en iedere ochtend voldoende tijd heeft, kan 1-fase laden in veel situaties al ruim voldoende zijn.
Wat betekent 3-fase laden?
Bij 3-fase laden wordt het vermogen over drie fasen verdeeld.
Bij 16 ampère per fase komt dat ongeveer neer op:
3 × 16 A × 230 V ≈ 11 kW
Bij 32 ampère per fase:
3 × 32 A × 230 V ≈ 22 kW
Daardoor kan een geschikte elektrische wagen aanzienlijk sneller laden dan op één fase.
Maar er is een belangrijke voorwaarde: de wagen moet dat vermogen zelf kunnen verwerken.
Een laadpaal van 22 kW betekent niet dat iedere wagen aan 22 kW laadt
Dit wordt vaak verkeerd begrepen.
Een laadpaal kan technisch bijvoorbeeld 22 kW beschikbaar stellen, maar de effectieve AC-laadsnelheid wordt ook beperkt door de ingebouwde lader van de elektrische wagen.
Kan je wagen maximaal 11 kW AC laden, dan zal hij aan een laadpunt van 22 kW nog steeds maximaal ongeveer 11 kW gebruiken.
Ondersteunt een andere wagen maar 7,4 kW AC, dan blijft ook daar het laadvermogen beperkt.
Het maximale vermogen van een laadpaal bepaalt dus wat beschikbaar is. De wagen bepaalt mee hoeveel daarvan daadwerkelijk wordt gebruikt.
Is 3-fase laden dan altijd beter?
Nee.
Wanneer je zo snel mogelijk wilt laden en zowel je elektrische installatie als je wagen voldoende vermogen ondersteunen, is 3-fase laden uiteraard interessant.
Maar bij slim laden draait het niet altijd om zo snel mogelijk.
Zeker wanneer je met zonnepanelen wilt laden, kan één fase op bepaalde momenten veel interessanter zijn.
De reden daarvoor is de minimale laadstroom die een elektrische wagen nodig heeft.
Belangrijk bij een 3×230 V-net zonder neuter
Een 3×230 V-net zonder neuter mag niet worden gelijkgesteld met een klassieke 3×400 V + N-aansluiting. In zo’n installatie wordt de SNIGG SMART monofasig aangesloten/geconfigureerd. De compatibiliteit met driefasig laden zonder neuter kan bovendien verschillen per voertuig. De automatische 1-/3-faseschakeling zoals hierboven beschreven is bedoeld voor een geschikte driefasige aansluiting met neuter.
Waarom zonnepanelen het verschil maken
Bij AC-laden ligt de minimale laadstroom doorgaans rond 6 ampère per actieve fase.
Bij 3-fase laden betekent dat ongeveer:
3 × 6 A × 230 V ≈ 4,1 kW
Er moet dus ongeveer 4,1 kW beschikbaar zijn om op drie fasen aan de minimale laadstroom te kunnen laden.
Bij 1-fase laden is de theoretische ondergrens veel lager:
1 × 6 A × 230 V ≈ 1,4 kW
En dat verschil is belangrijk wanneer je wilt laden met zonne-overschot.
Een voorbeeld: 2,5 kW zonne-overschot
Stel dat je zonnepanelen op een bepaald moment meer produceren dan je woning verbruikt en er 2,5 kW zonne-overschot beschikbaar is.
Dat is te weinig om uitsluitend met dat overschot de minimale laadstroom op drie fasen te halen:
minimaal 3-fase: ongeveer 4,1 kW
Maar het is wel voldoende om op één fase te laden:
minimaal 1-fase: ongeveer 1,4 kW
Een laadpaal die op dat moment uitsluitend op drie fasen zou blijven werken, heeft dus bijkomend vermogen nodig of moet het laden onderbreken.
Door naar één fase te schakelen, kan de beschikbare zonne-energie wél rechtstreeks voor de wagen worden gebruikt.
Automatisch schakelen tussen 1- en 3-fase
De SNIGG SMART kan automatisch tussen 1- en 3-fase laden schakelen.
Is er maar een beperkt zonne-overschot beschikbaar, dan kan de SMART naar één fase overschakelen zodat de wagen bij een lager beschikbaar vermogen kan blijven laden.
Stijgt de zonneproductie later opnieuw voldoende, dan kan het systeem opnieuw naar drie fasen schakelen en meer vermogen naar de wagen sturen.
Zo hoef je zelf niet voortdurend te bepalen of één of drie fasen op dat moment het interessantst zijn.
De exacte laadmogelijkheden en het gedrag bij faseschakeling blijven uiteraard afhankelijk van de elektrische installatie, configuratie en het voertuig.
Sneller laden is niet altijd slimmer laden
Stel dat je wagen 11 kW kan laden.
Je zou hem dan telkens onmiddellijk aan 11 kW kunnen laten laden. Maar wanneer je zonnepanelen op dat moment slechts 4 of 5 kW produceren, moet een belangrijk deel van het laadvermogen van het elektriciteitsnet komen.
Wanneer snelheid niet noodzakelijk is, kan het interessanter zijn om het laadvermogen tijdelijk te verlagen en meer gebruik te maken van eigen zonne-energie.
Daar zit het verschil tussen een laadpaal en een slim aangestuurde laadpaal.
Niet alleen bepalen hoeveel vermogen technisch mogelijk is, maar ook hoeveel vermogen op dat moment zinvol is.
Ook je woning heeft elektriciteit nodig
Je elektrische wagen is bovendien niet de enige verbruiker in huis.
Een warmtepomp, oven, kookplaat, elektrische boiler, thuisbatterij of andere toestellen gebruiken tegelijkertijd vermogen.
Wanneer verschillende grote verbruikers tegelijk actief zijn, kan het beschikbare vermogen voor de wagen tijdelijk afnemen.
Daarom houdt het geïntegreerde energiemanagement van de SNIGG SMART rekening met het beschikbare vermogen en kan het laadvermogen van de wagen worden aangepast.
Daalt het huishoudelijk verbruik opnieuw, dan kan meer vermogen naar de wagen gaan.
Heb je dan een 3-fase aansluiting nodig voor een laadpaal?
Niet noodzakelijk.
Welke aansluiting geschikt is, hangt onder andere af van je woning, je elektrische installatie, het beschikbare aansluitvermogen, je wagen en het gewenste laadvermogen.
Met een 1-fase aansluiting kan een elektrische wagen ook perfect thuis worden geladen. Het maximaal beschikbare laadvermogen ligt dan doorgaans lager dan bij een geschikte 3-fase installatie.
Wie een wagen met een hogere AC-laadcapaciteit heeft en regelmatig snel thuis wil laden, kan meer voordeel hebben bij een 3-fase aansluiting.
Maar voor wie vooral ’s nachts, tijdens het thuiswerken of met eigen zonne-energie laadt, is maximaal vermogen lang niet altijd het belangrijkste criterium.
Wat is beter: 1-fase of 3-fase laden?
Er bestaat dus geen universeel antwoord.
3-fase laden is vooral interessant wanneer je veel vermogen beschikbaar hebt en de wagen in korte tijd wilt laden.
1-fase laden kan interessant zijn wanneer minder vermogen beschikbaar is of wanneer je een kleiner zonne-overschot optimaal wilt benutten.
De interessantste oplossing is daarom een systeem dat niet definitief voor één van beide hoeft te kiezen, maar zich kan aanpassen aan de situatie.
1- en 3-fase laden met de SNIGG SMART
De SNIGG SMART combineert een AC-laadpaal met geïntegreerd energiemanagement en ondersteunt laden tot 22 kW, afhankelijk van de installatie en de wagen.
Met automatische 1-/3-faseschakeling, zonne-overschotladen en dynamische vermogenssturing kan SMART het laadvermogen aanpassen aan de beschikbare energie.
Veel zonneproductie? Dan kan meer vermogen naar de wagen.
Een kleiner zonne-overschot? Dan kan 1-fase laden helpen om ook dat beschikbare vermogen te benutten.
Andere grote verbruikers actief? Dan kan het laadvermogen automatisch worden aangepast.
Zo draait thuisladen niet alleen om hoe snel je kunt laden, maar vooral om hoe slim je beschikbare energie wordt gebruikt.
Wil je weten welke laadoplossing past bij je woning, elektrische installatie en wagen?
